Archief
31/05/2010
Omslag
Morgen is het 1 juni. Dan duurt het nog 1 maand voordat ‘Noem het liefde’ in de winkel ligt. Zojuist gekeken en geschreven aan de omslagtekst voor de roman. Een crime voor iedere schrijver. Die ziet zijn of haar werk niet graag in een beknotte versie. Hij of zij schreef immers niet voor niets een roman. Maar het is gelukt. Overigens de handen op de omslag, dat zijn niet mijn handen. Het zijn de handen van een onbekende vrouw. Toch vreemd dat haar handen op mijn roman sieren en zij daar geen weet van heeft. Misschien speur ik haar eens op, om haar te danken en de fotograaf incluis voor de omslag die gemaakt lijkt te zijn voor mijn verhaal. Ik vraag me af: zouden haar handen moederhanden zijn?
25/05/2010eten en taal
Afgelopen zaterdag gedichten voorgedragen over eten. Al mijn gedichten gaan over eten. Ik onderzoek in het gedicht hoe de taal het eten kan vangen en andersom. Het is vooralsnog een experiment. Een experiment hoe een woord zich kronkelt om een versgebakken eitje. Ik draag ze voor op festivals, bij mensen thuis en in restaurants. Het is vooralsnog wonderlijk hoe de taal het eten anders doet smaken. Hoe de taal, het eten kleur geeft. Nieuwsgierig? Lees dan eens op deze site het gedicht visje, voordat u zich een verse moot zalm soldaat maakt. Of proef het gedicht culinair denken voor u een zak chips verorbert.
22/05/2010Complimenten
En het was prachtig, daar in Hemmen. En hoe wonderlijk, daar waar ik dacht dat Noem het liefde vooral vrouwen zou aanspreken, krijg ik zowaar complimenten van drie belezen heren! Zo zie je maar, je weet als schrijver nooit waar je woorden heen waaien en bij wie ze grond aan de voeten krijgen.
22/05/2010Bloem
In de zon zo dadelijk op weg naar het mooiste plekje van NL: Hemmen, bij de Linge. De tuin staat vol roze koekoeksbloemen, dwalend geel boterbloemblad en de korenbloemen rukken hun koppen omhoog. Zo dadelijk waaien mijn woorden over grasland, tussen boomtoppen en rondom hoofden. Ik hoop dat ze ergens wortel schieten en dat iemand ze meeneemt en later op de dag, misschien in de tuin of liggend in bed, de woorden als bloemen in het hoofd gaan bloeien. Dat is het raadselachtige van schrijver zijn, je weet nooit wie je woorden gelukzalig gaat plukken.
21/05/2010Sneak pre’hear’ Noem het liefde
Voor de late beslissers onder u: morgen (zaterdag 22 mei) een sneak pre’hear’ uit Noem het liefde op het duurzaamheidsfestival te Hemmen. Een festival waar duurzaamheid wordt beleefd. Het personage Magda Steenhuis die naar de Zuidpool gaat voor klimatologisch wetenschappelijk onderzoek laat haar stem horen. Haar stem klinkt ergens tussen 14.00 en 16.00 uur vanaf het podium. En u kunt ook luisteren naar gedichten van mijn hand. Zie voor meer info: www.desmidsehemmen.nl en kijk bij de agenda!
19/05/2010zoeken
Schrijven is soms het eindeloos zoeken naar het juiste woord in de juiste zin. Soms duurt het meer dan twee uur voordat een zin er goed staat. Om dan de volgende dag te constateren dat hij overbodig is. Als ik rationeel zou moeten uitleggen waarom dat ene woord nu precies wel juist of onjuist is in de desbetreffende zin schiet ik woorden tekort. Schrijven is veel meer dan alleen het rationeel vertalen van gedachten. Het schrijven zit eigenlijk tussen de woorden. Eigenlijk gaat er bij schrijven om hoe je een verhaal tussen de woorden tot leven brengt.
17/05/2010woorden
Tussen de woorden
stilte
Soms valt ze
Soms niet
Dan zweeft ze
Ergens, nergens
Zoek haar niet
Ze is er
Tussen de woorden
Die je zegt
groene zee
Park Hoge Veluwe. Met hoofd fier omhoog door een groen bladerdak zwemmen. En tegelijkertijd weten dat er in een lang verleden ijs lag, een dikke laag ijs over al het groen. Op de Zuidpool ligt ook een dikke laag ijs. Als al het ijs op de Zuidpool smelt verschijnt er een immens gebergte. Zoiets als de Himalaya. En ooit in een nog langer verleden was de Zuidpool subtropisch. Als ik al zwemmend door het beukenblad dwaal, vraag ik me af hoe lang het zal duren voordat er een nieuwe ijstijd komt die alles wat we zo zorgvuldig met elkaar proberen op te bouwen (tenminste dat is wat we onszelf graag voorhouden, dat we iets opbouwen, de vraag is of het werkelijk zo is) met ijs en sneeuw teniet doet.
14/05/2010Proefdruk
Vandaag de proefdrukversie van ‘Noem het liefde’ in handen. De roman telt 167 pagina’s! In het weekend ga ik voor de laatste keer met het verhaal onder mijn neus de zinnen doornemen. Ik heb mezelf voorgenomen bij twijfel niets te doen. Want in de laatste fase is twijfel de grootste vijand van de schrijver. De twijfel over een wel of niet juist gekozen woord, de twijfeld over die ene slotzin of als je pech hebt de twijfel over een verhaallijn of ontwikkeling in personage. Ik hoop dat het voornemen ‘ bij twijfel niets doen’ rust brengt in het hoofd. Want niets is zo dodelijk als de twijfel. Twijfel kan een mens volledig tot stilstand brengen. Hij blijft als het ware stilstaan tussen het ene en het andere. Stilstand is voor even prettig, soms zelfs effectief. Maar te lang stilstaan doet verstommen. Wie te lang stilstaat, creeert uiteindelijk niets.
12/05/2010Soep
Soms gaat er niets boven een pan soep. Vooral op een koude regenachtige dag. Er boven hangen. Er door roeren. De stoom stijgt op. Net als de gedachten die verder drijven naar het niets. Om even later terug te vallen in de pan en hun plek in te nemen. Dan is de smaak van de dag toch nog geslaagd.
10/05/2010Moederdag
Vergat ik gisteren toch zomaar dat het Moederdag was. Tenminste gisterenavond vergat ik het. Toen ik al twitterend en bloggend achter de laptop zat. Gisterenochtend kreeg ik ontbijt op bed en een briefje waarin stond geschreven wanneer mijn dochters mij lief vonden. Als ik met ze speelde, als ik gek deed, als ik voor ze zorgde als ze ziek waren, als ze in mijn bed mochten slapen, als ik een broodje met ze at (en natuurlijk ook als ze een snoepje kregen, tja.). Voor kinderen is moederliefde heel eenvoudig. Je bent er zoals je zelf bent. En dat is alles wat er toe doet.
09/05/2010Uit de lucht
En voor het eerst ervaar ik hoe het is uit de lucht te zijn. Letterlijk dan. Eerst was uit de lucht zijn een spreekwoord, alsof iets uit de lucht was. Maar het was een omschrijving voor iets wat men niet letterlijk kon benoemen. Nu is uit de lucht zijn iets concreets geworden. Je twittert niet, je blogt niet, je facebooked niet. Je bestaat voor even niet. Je bent er niet. Je bent uit de lucht. Ik was even uit de lucht. Geveld door een plotselinge griep met hoge koorts. Nu ben ik er weer. Voor zolang de koorts zich koest houdt. Misschien was het voor iedereen ook een aangename verpozing. Het even uit de lucht zijn. Het is soms zo gek nog niet om even niet te bestaan. De woorden die ooit geschreven zijn doen dan hun eigen werk. Dat is tenslotte de magie van het schrijven. De lezer plukt je woorden uit de lucht en maakt er zijn of haar verhaal van. De woorden van ‘Noem het liefde’ hangen nog wel letterlijk in de lucht. De lucht is er mee bezwangerd. Nog even geduld en er kan geplukt worden!
Ik hoor graag hoe het u smaakt.
Querido
En de oorlog nadert mij dichter dan ik dacht. Toen ik het postadres opzocht van mijn uitgeverij (tja, na al de jaren weet ik het nog steeds niet uit mijn hoofd…) stuitte ik op het verhaal van de oprichter van Uitgeverij Querido. Emanuel Querido. Een naam die ik natuurlijk kende, maar een mens van wie ik het verhaal niet volledig bleek te kennen. Emanuel Querido (1878) richtte de uitgeverij in 1915 op. Nederlandse en vertaalde literatuur bepaalden de eerste jaren het fonds. Na de machtsovername van Hitler in 1933, bracht Querido veel werk uit van schrijvers die in Duitsland niet meer mochten publiceren. Tijdens de tweede wereldoorlog moesten Emanuel en zijn vrouw onderduiken. Ze werden verraden en weggevoerd. Querido, de stichter van Uitgeverij Querido en de naam die op mijn romans prijkt, werd in 1943 in Sobibor om het leven gebracht.
05/05/2010Vrijheid
Gedanst op muziek van een waanzinnig goede band in Wageningen. Hoewel ik niet kreeg uitgelegd wat vrijheid was, danste de hele familie mee op de tonen van saxofonen en trompetten. Een gevoel van vrijheid bestaat alleen bij ervaring van een grens. Zonder grenzen ook geen vrijheid. We vieren met de vrijheid dus eigenlijk ook de grenzen. Maar leve de grens, nee, dat snappen we vandaag de dag niet meer. We zoeken de ultieme vrijheid zonder te beseffen dat de grens daar onderdeel van is. Welke grenzen er nodig zijn voor een relatief aangenaam gevoel van vrijheid is onbekend. Wisten we dat maar. Dan zou de vrijheid eenvoudiger zijn. Nanne Karwist, een van de hoofdpersonages in ‘Noem het liefde’ zoekt haar vrijheid ook. Het is aan de lezer om te beoordelen of ze hem ook vindt. Die felbegeerde vrijheid en die onbekende grens.
04/05/2010stilte
Voor het eerst met mijn dochters op de bank om naar de dodenherdenking op de Dam te kijken. Wat een luchtig verhaal over herdenking, stilstaan en samenzijn had moeten worden, wordt een ingewikkelde uitleg over paniek, angst en huilende kinderen. ‘Mama, zag je dat kindje en die mama? Ze huilden. Waarom?’ Hoe leg je uit waar mensen bang voor zijn? Hoe leg je uit waarom mensen in paniek hekken omduwen en mensen omver lopen alleen om hun eigen huid te redden? Hoe leg je uit waarom de koningin angstig om zich heen blikte? In ‘Noem het liefde’ gaat het ook over oorlog. De oorlog is een gekte. Een gekte van de mens. Maar wel een gekte die bestaat. Ik heb de gekte in zijn volheid niet aan mijn dochters uitgelegd. Niet alles hoeft verteld te worden, dat komt nog wel. Later. Als ze oud genoeg zijn om ‘Noem het liefde’ te lezen.
03/05/2010Goede moeder
Een interview met actrice Nelly Frijda in de Volkskrant. De laatste vraag: U bent 74. Wat laat u straks na?
‘Niks. Mijn kinderen. Ik vind dat ik heel veel niet goed heb gedaan, maar ik vind hen geweldig. Het zijn lieve, aardige mensen geworden. Ondanks het feit dat ik ze als moeder te weinig echte aandacht heb gegeven.’ Geemotioneerd: ‘Jammer toch dat je zulke fouten maakt. Ik had het allemaal zo graag beter gedaan.’ Zacht. ‘Maar ik heb in elk geval altijd veel van ze gehouden.’
Hoeveel moeders herkennen deze worsteling? Het gevoel dat je het graag allemaal anders had gedaan? Of dat je zelfs hebt gefaald? Het goede moederschap is hardnekkig. Zo hardnekkig dat het zich vastzet in het hoofd en hart van de moeder zelf. In de roman ‘Noem het liefde’ heet dat het moederpaleis. Het moederpaleis zou voorzichtig moeten worden afgebroken zodat we kunnen zien en begrijpen wat het nu eigenlijk is: goed moederschap. Maar als het moederpaleis nooit wordt afgebroken dan blijft de mensheid vergeten dat de moeder ook maar een mens is. Een mens met een hoofd en een hart.
02/05/2010overwinning
Verlies leidt tot zelfbezinning, overwinning tot uitzinnigheid. Wat heeft uiteindelijk meer zin? Of misschien moet ik het anders denken. Wat is de zin van het duel? Of is het duel in zichzelf zinvol omdat zowel de verliezer als de overwinnaar bezig zijn met de zingeving van het duel op zichzelf? Ik kom er niet uit. In ieder geval lach ik mee met de uitzinnigen en dwaal ik rond in de teleurstelling die de zoektocht naar het waarom aanwakkert. FC Twente voor het eerst landskampioen.