Blog

30/06/2010

Mirakel

Zo nu en dan krijg ik van de eerste lezers al een reactie. Mooi, boeiend, genoten, in een ruk uit, ik ben op blz. 55, waarom komt de man er zo bekaaid vanaf? ontroerend, het heeft me beschonken, ben nog niet begonnen, ik neem het mee op vakantie, het heeft mijn idee van moederschap verruimd, ik heb gehuild, diep in de nacht heb ik het naast me neergelegd, ik wilde wel verder lezen maar was te moe, ik heb doorgelezen tot drie uur in de nacht. Het verhaal gaat zijn eigen werk doen. En ik sta er buiten. Het hoofd van de lezer is immers niet mijn hoofd. De lezer maakt er zijn verhaal van. Er zijn inmiddels meer dan honderd verschillende versies van Noem het liefde in omloop. Ik probeer me voor te stellen hoe het mijn personages vergaat daar in de hoofden van de ander. Of het daar prettig toeven is of dat ze toch liever terugkeren naar hun oorsprong. Maar dat is inmiddels onmogelijk geworden. Het personage kan niet terugkeren. Nooit meer. Misschien is dat het mirakel van een roman. De personages zitten er in opgesloten, komen tot leven bij lezing maar zijn bij iedere lezing volslagen andere personen. Misschien een interssant experiment: personage Magda van lezer A kennis laten maken met personage Magda van lezer B. Ik vermoed nee, ik weet zeker, dat de kans groot is dat ze hemelsbreed van elkaar verschillen.
En o ja, de prachtige foto van het manuscript aan de dijk werd gemaakt door mijn buurman: Peter van Helvoirt. Een fotograaf die weet wat hij doet.

29/06/2010

Noem het liefde in de lucht!

Noem het liefde is de lucht ingewaaid. De presentatie is geweest, ik heb de roman in handen gehad en nu is het aan de lezer. Aan de dijk wapperden de blaadjes van oude manuscripten. Overbodig geworden omdat de roman nu in 165 bladzijdes in de hand te houden is. Ik wens Noem het liefde een goede waaitocht toe, dat ze overal mag neer dwarrelen en haar verhaal kan doen. Vanaf 1 juli is ze overal te koop.

26/06/2010

Feestje

Straks is het zover, over een aantal uren. Een feestje in Galerie de Strang nabij de Waal, ter ere van Noem het liefde. Een romanfeestje is altijd een vreemde gewaarwording. De roman is immers slechts te zien en te beleven in haar uiterlijke verschijningsvorm. Er valt ter plekke nog niet zoveel over te zeggen. Dat is heel anders dan een schilderij, muziek, dans of toneel. Deze kunstvormen worden direct ervaren en na afloop kan de beleving onmiddellijk gedeeld worden waardoor de kunstvorm een intersubjectieve betekenis krijgt. De roman ervaart men alleen. Ergens met de voeten in het water, in bed of liggend op de bank. Je bent alleen met het verhaal. Je kan het verhaal ook terzijde leggen om het later weer op te pakken. Het hoeft niet direct opgenomen te worden, het blijft bestaan, het is als het ware jouw eigendom geworden. Vandaag is dus een feestje om de uiterlijke verschijning. Het echte feestje begint straks pas. Bij u op de bank, in bed of in de tuin met een glas wijn erbij. Ik hoop dat u dan een mooi feestje heeft waar u graag nog eens aan terugdenkt of over nadenkt. Of wat u nog eens overdoet. Want dat is zo mooi aan een roman, je kan het keer op keer opnieuw lezen. En als het goed is, blijft de roman u dan verrassen. Laat het feest maar beginnen!

23/06/2010

verhaal

Mijn dochter vraagt ineens plotseling vlak voor het slapen gaan wie de eerste mensen op aarde waren. Laat dat nu juist het grote vraagstuk in mijn roman zijn. Adam en Eva. Is het geijkte antwoord als je een kind wil antwoorden in een verhaal. Ik probeer haar twee antwoorden te geven. Ik begin met het verhaal van de apen. Maar haar gezicht betrekt, het is in haar kinderziel niet voor te stellen hoe wij ooit een aap geweest moeten zijn. Al helemaal niet als je bedenkt dat de gemiddelde aap die zij ziet in een klein kooitje zit en niet veel anders kan doen dan achter glas heen en weer zwaaien. Nee, dat gaat haar te ver. Ik ga snel over op het andere verhaal. En tja, dan kan niet uitblijven waar ik de afgelopen jaren zo hard aan gewerkt heb. Ik vertel haar een verhaal over een man en vrouw die beide geschapen zijn door God, en niet waarvan de een geschapen is uit de rib van de ander. Ik vertel haar over Lilith, over Eva en dan uiteindelijk over de nieuwe ‘Eva’ die ik in mijn roman schep (ze heeft ook een naam, die nieuwe ‘Eva’, die heb ik al wel aan mijn dochter verklapt maar voor u blijft hij nog geheim…). Mmm… haar hoofdje tolt als ze even later gaat slapen. Ik vraag me af waarvan ze droomt.

19/06/2010

gras!

Gras is heeft de eigenschap immer te groeien en vooral ook overal te groeien. Als je het niet maait groeit het metershoog in de lucht. Als je het er niet uittrekt dan bedekt het met haar wortels zo een hele straat. Toen ik in de stad woonde was ik me niet bewust van het groeiende groen. Inmiddels weet ik beter. Gras breidt zich ongevraagd uit en als je er niets aan zou doen dan zijn binnen enkele jaren de snelwegen bedekt met mos, de straten met gras en de tuinen overwoekert. Vandaag heb ik bij Galerie de Strang, waar volgende week de presentatie van Noem het liefde plaats vindt meters hoog gras uitgetrokken. De blaren zitten op mijn handen maar wel een voldaan gevoel. Een prachtig terrasje was het resultaat. Grastrekken is bijna net zo leuk als schrijven. Alleen het prettige van schrijven is dat het niet woekert. Of toch wel? Woekeren de verhalen om ons heen en wachten zij vol ongeduld totdat iemand ze eruit trekt en zichtbaar wordt wat zij verhullen?

15/06/2010

Scheppen

De beweging die de schrijver maakt wanneer zijn roman de wereld in gaat, blijft een vreemde. Jarenlang sluit de schrijver zich hermetisch op in zijn zelfverkozen verhaal om vervolgens het verhaal wereldkundig te maken. Als het bij dat laatste zou blijven is er op zichzelf nog niets aan de hand. De schrijver kan onmiddellijk een ander verhaal in duiken en zichzelf verhullen, verstoppen, omhullen met een nieuw verhaal zodat hij de buitenwereld wederom naast zich neer kan leggen. Maar het blijft niet bij het laatste. Het verhaal neemt de schrijver mee. Op tocht door de buitenwereld. En zonder te weten wat het de schrijver brengt, gaat de schrijver zijn verhaal achterna. Wie schept nu wie? De schrijver zijn werk of het werk de schrijver?

11/06/2010

Moeder van de natie

Zo dadelijk ontvangt de Koningin ook de heer Wilders in haar paleis. Ik probeer me zo voor te stellen hoe dat gaat. Welke zetel wijst ze hem toe? Waar mag hij plaats nemen? En heet ze hem welkom vanuit haar hart of verafschuwt ze het dat ze hem welkom moet heten in haar land, in haar paleis, in haar volk? En toch het is ook haar volk dat op Wilders heeft gestemd. Ze kan hem niet negeren maar misschien dan toch, misschien dan toch dat ze als Moeder van de Natie nog wat kanttekeningen plaats bij deze man die tegenover haar zit met zijn kogelvrijvest. Misschien dat ze hem dan toch wellicht wat vragen stelt. Meneer Wilders, hoe heeft het zover kunnen komen met ons land? Wilt u straks ook katholieken, gereformeerde, voetbalfans, volleybalfans en wat dies meer zei laten registreren? Misschien dat Wilders dan ook dit breekpunt als sneeuw voor de zon laat verdwijnen. En dan drinken ze samen een lekker kopje thee.

10/06/2010

roes

Geen overwinningsroes, en toch een roes. Ja, wat voor roes eigenlijk? Een soort van herbezinning op dit land, dit land wat mijn land is maar dat niet mijn land is als het geleid wordt door leiders die kunst en cultuur uitroepen tot linkse hobby’s. Dan ben ik nu mijn hobby aan het verdrijven evenals al die duizenden anderen kunstenaars, schrijvers, acteurs, muzikanten die proberen betekenis te verlenen aan de wereld om hen heen. Wat zou Nederland zijn zonder Vincent van Gogh, Rembrandt, het Concertgebouw en Hella S. Haasse? Zonder verhalen, zonder muziek, zonder beelden slaat het leven ons tegen de grond en blijven we passief staren naar een leegte die ons niets vertelt over onszelf.  Over wie wij zijn. Over wie wij willen zijn. Alles is tenslotte verhaal. Ik geloof in weinig, maar ik geloof wel in het verhaal. En nu roes ik verder over welk verhaal deze uitslag over ons land vertelt. Over wie wij zijn. Over wie dit land, dit land aan zee, met stranden, met uiterwaarden, met weilanden, met steden, met wegen, met flats en huizen, over wie dit kleine land wil zijn met al haar mensen.

07/06/2010

Ik verkies

Ik stem niet. Ik verkies. Ik verkies de een boven de ander. Dat impliceert dat de verkozene zich tot mij heeft te verhouden. Hij dient rekenschap te geven aan mij, hij of zij heeft macht door mijn verkiezing. Verkiezingen zijn dus veel meer dan simpelweg je stem uitbrengen. Iemand boven de ander verkiezen is aangeven dat het je om hem of haar te doen is. Dat hij of zij de eer heeft jouw verkiezing op hem of haar een invulling te geven, een waardige invulling. Ik heb hem of haar immers niet voor niets verkozen.  Stemmen is eigenlijk een te simplistisch woord voor wat ik overmorgen ga doen. Ik ga niet mijn stem uitbrengen, nee ik ga iemand uitverkoren, iemand boven al de anderen stellen, iemand verkiezen. En… wie verkiest u?

04/06/2010

Denkend hart

Vandaag gezien: Denkend hart. Julika Marijn speelt Etty Hillesum. Een vrouw die zelfs in een concentratiekamp de schoonheid van het leven, het leven zelf maar bovenal ook zichzelf kan blijven zien. Hoe groot moet de binnenruimte in jezelf zijn om de buitenwereld niet de overhand te laten krijgen? Etty Hillesum speelt met haar binnenruimte, laat er een vallend blad doorheen waaien en ziet zelfs nog het zonlicht op het gras schijnen, naast de schoenen van de kampcommandant. Het hart laten denken. Of het hart in het hoofd laten kloppen. En dan kijken hoe de wereld eruit ziet. Van binnen naar buiten kijken. En niet vergeten, nee nooit vergeten, dat er altijd dat binnen is. Dat hoe dan ook blijft bestaan. Je zult het alleen wel moeten koesteren. Dat binnen zijn, dat binnen zijn dat leven heet.

03/06/2010

wachten

Vanmiddag naast een konijnenhol gezeten met mijn dochter. Wachten tot hij eruit kwam. We hebben hem nog geroepen. Hij kwam niet. De zon speelde met haar haren. Wachten zonder haast is een kunst. Een kunst vol weldaad. Misschien kunnen we als mens niet meer echt wachten. Als je wacht hoewel met een doel maar toch zonder haast, ontstaat erin het wachten iets nieuws. Iets dat voor het wachten nog niet bestond. Net zoals je al wachtend op de volgende trein een nieuwe liefde kan ontmoeten. Misschien moeten we wachten een nieuwe betekenis geven. Wachten is niet gericht zijn op datgeen waarop je wacht, maar wachten is tijd hebben om stil te staan bij het moment en je mee te laten nemen door het onverwachte. Wachten biedt zoveel meer mogelijkheden dan je in eerste instantie zou denken. Het enige dat je hoeft te doen is je doel loslaten.

01/06/2010

ideaal

De franse filosofe Badinter ageert tegen het moderne moederschapsideaal. Maar presenteert zelf ook een ideaal. Wie bevrijdt de vrouw van de idealen? Hoe kan het toch dat vrouwen steeds opnieuw met idealen worden overgoten? Misschien wordt het tijd de idealen van ons af te schudden en zonder ideaal vrouw te worden.